Лавозимлар бўйича KPI кўрсаткичлари: мисоллар
KPI'ни нолдан ўйлаб топиш қийин. Қуйида саккизта кенг тарқалган лавозим учун кўрсаткичлар ва уларни ўлчаш усуллари келтирилган. Улардан ташкилотингизга мосларини танланг.
Рўйхатдан қандай фойдаланиш керак?
Ҳар бир лавозим учун 4–5 та кўрсаткич берилган. Ҳаммасини олиш шарт эмас: одатда 3–5 таси етарли. Танланган кўрсаткичларга вазн беринг, вазнлар йиғиндиси 100% бўлсин.
Режани ўтган ойлардаги ҳақиқий натижаларга қараб белгиланг. "Камроқ — яхши" деб белгиланган кўрсаткичлар тескари формула билан ҳисобланади.
KPI ҳисоблаш формулалари ва тўлиқ мисолСотув менежери
- Сотув режасининг бажарилиши: факт ÷ режа × 100%.
- Янги мижозлар сони: ой давомида биринчи марта харид қилганлар.
- Конверсия: шартнома билан тугаган мурожаатлар ÷ барча мурожаатлар × 100%.
- Ўртача чек: сотув ҳажми ÷ сотувлар сони.
- Муддати ўтган дебиторлик қарзи улуши (камроқ — яхши).
Бухгалтер
- Ҳисоботларни муддатида топшириш: муддатида топширилганлар ÷ жами ҳисоботлар × 100%.
- Текширувда топилган хатолар сони (камроқ — яхши).
- Бухгалтерия хатоси туфайли тўланган жарима ва пенялар (нол бўлиши керак).
- Бирламчи ҳужжатларни ўз вақтида расмийлаштириш: кечикиб киритилган ҳужжатлар улуши (камроқ — яхши).
HR мутахассиси
- Вакансияни ёпиш муддати: эълондан ишга қабул қилишгача ўтган кунлар (камроқ — яхши).
- Синов муддатидан муваффақиятли ўтган янги ходимлар улуши.
- Кадрлар қўнимсизлиги: давр ичида кетганлар ÷ ўртача ходимлар сони × 100% (камроқ — яхши).
- Кадрлар ҳужжатларини муддатида расмийлаштириш: буйруқлар, меҳнат шартномалари, таътиллар.
- Режадаги ўқишлардан ўтган ходимлар улуши.
Девонхона ва ҳужжатлар билан ишловчи ходим
- Ижро интизоми: муддатида бажарилган топшириқлар ÷ жами топшириқлар × 100%.
- Муддати ўтган ҳужжатлар сони (камроқ — яхши).
- Кўриб чиқилган мурожаатлар сони ва жавоб беришнинг ўртача муддати.
- Хато сабабли қайта ишлашга қайтарилган ҳужжатлар улуши (камроқ — яхши).
Ҳужжатлар билан ишлайдиган бўлимларда фоиз ўрнига балл тизими қулайроқ: ҳар бир ҳужжат турига балл белгиланади, ходим натижаси эса баллар йиғиндиси билан ўлчанади.
Бўлим раҳбари
- Бўлим режасининг бажарилиши: бўлим кўрсаткичлари бўйича умумий KPI.
- Бўлим ходимларининг ўртача KPI натижаси.
- Бўлимга берилган топшириқларни муддатида бажариш.
- Бўлимдаги кадрлар қўнимсизлиги (камроқ — яхши).
- Бўлимдаги меҳнат интизоми: кечикиш ва сабабсиз келмасликлар (камроқ — яхши).
Мижозларга хизмат кўрсатиш оператори
- Қабул қилинган қўнғироқ ёки мурожаатлар сони.
- Биринчи мурожаатдаёқ ҳал қилинган масалалар улуши.
- Жавобни кутишнинг ўртача вақти (камроқ — яхши).
- Мижоз баҳоси: сўровномадаги ўртача баҳо.
ИТ ва техник ёрдам мутахассиси
- Белгиланган муддатда ҳал қилинган сўровлар улуши.
- Биринчи жавоб вақти: сўров келгандан биринчи жавобгача (камроқ — яхши).
- Қайта очилган сўровлар улуши (камроқ — яхши).
- Тизимларнинг узилишсиз ишлаш вақти, фоизда.
Омборчи ва логистика ходими
- Ўз вақтида йиғилган ва жўнатилган буюртмалар улуши.
- Инвентаризациядаги камомад ёки ортиқча (камроқ — яхши).
- Хато йиғилган буюртмалар улуши (камроқ — яхши).
- Етказиб бериш муддатига риоя қилиш.
Ҳамма лавозимлар учун умумий кўрсаткичлар
Баъзи кўрсаткичларни исталган ходим KPI'ига қўшиш мумкин:
- Меҳнат интизоми: кечикишлар ва сабабсиз келмасликлар.
- Ижро интизоми: раҳбар топшириқларини муддатида бажариш.
- Малака ошириш: режадаги ўқишлардан ўтиш.
Кўп сўраладиган саволлар.
Бир хил лавозимдагиларга бир хил KPI қўйиладими?
Одатда ҳа: кўрсаткич ва вазнлар бир хил бўлса, натижаларни солиштириш ва адолатли баҳолаш осон бўлади. Режа эса ходимнинг ҳудуди ёки тажрибасига қараб фарқ қилиши мумкин.
Ишни рақамда ўлчаш қийин бўлса-чи?
Бундай лавозимларда муддат ва сифат кўрсаткичлари ишлатилади: топшириқни муддатида бажариш, қайтарилган ишлар улуши, раҳбар баҳоси. Раҳбар баҳоси учун аниқ мезонлар олдиндан ёзилиши керак.
KPI кўрсаткичларини қачон ўзгартириш керак?
Давр бошида. Давр давомида кўрсаткич ёки вазнни ўзгартириш ходимлар ишончини йўқотади. Йилига бир-икки марта кўрсаткичлар мақсадга хизмат қилаётганини кўриб чиқиш фойдали.